Twierdza Wis這uj軼ie

wierdza Wis這uj軼ie to niezwyk造 zabytek sztuki fortyfikacyjnej. Jej nazwa wywodzi si z czasów, gdy uj軼ie Wis造 znajdowa這 si bezpo鈔ednio na pó軟oc od Twierdzy. Miejsce to stanowi這 wa積y z punktu widzenia strategicznego teren, sk康 mo積a by這 kontrolowa ruch statków wychodz帷ych i wchodz帷ych do portu w Gda雟ku. Strategiczne znaczenie tego miejsca doceniono bardzo wcze郾ie. Nie jest wykluczone, 瞠 ju za panowania ksi捫徠 pomorskich znajdowa豉 si tu stra積ica.

Pierwsze pisane wzmianki o istnieniu stra積icy na miejscu dzisiejszej Twierdzy pochodz jednak dopiero z po這wy XIV wieku. By豉 to budowla drewniana, nic te dziwnego, 瞠 ulega豉 cz瘰to zniszczeniu. Pierwsza sta豉 budowla fortyfikacyjna powsta豉 tu ju po wyswobodzeniu si Gda雟ka spod panowania krzy瘸ckiego (1308-1454).

W roku 1482 wzniesiona zosta豉 murowana cylindryczna wie瘸, s逝膨ca do celów obronnych oraz jako latarnia morska. Na jej szczycie noc rozpalano ogie wskazuj帷y statkom drog do portu. Sama wie瘸 nie stanowi豉 dostatecznej obrony, tote w okresie wojny polsko-krzy瘸ckiej w latach 1518-21 wzniesiono wokó latarni drewniane umocnienia. Wokó tego rdzenia  w ci庵u nast瘼nych dziesi徠ków lat narasta造 poszczególne obiekty obronne, które z這篡造 si na ca這嗆 fortyfikacji Wis這uj軼ia.

Wiek XVI, a zw豉szcza jego koniec, jest okresem szybkiego rozwoju broni palnej, wzrostu si造 burz帷ej dzia, a co za tym idzie, modernizacji fortyfikacji i powstawania nowych systemów obronnych. W Gda雟ku stosunkowo wcze郾ie zdano sobie spraw z konieczno軼i przedsi瞝zi璚ia tych kosztownych lecz niezb璠nych dla bezpiecze雟twa miasta prac.

W latach osiemdziesi徠ych XVI wieku wokó wie鎍a na miejscu drewnianych umocnie wzniesiono czterobastionowy Fort Carré skonstruowany w my郵 zasad fortyfikacji nowow這skich. Bastiony fortu posiada造 kazamaty i dzia這bitnie, z których mo積a by這 prowadzi ogie wzd逝 murów. 圭iany bastionów wykonano z ceg造, a naro瘸 wzmocniono ciosami kamiennymi. Ostrza przedpola prowadzono z dzia umieszczonych na bastionach. W kazamatach widniej daty 1586 i 1587 wskazuj帷e na czas uko鎍zenia poszczególnych obiektów fortyfikacyjnych.

Fort Carré otacza豉 nawodniona fosa, poprzez któr prowadzi wjazd do wn皻rza umieszczony w murze kurtynowym pomi璠zy bastionami i zabezpieczony bram oraz mostem zwodzonym. Tunel bramy poprowadzono sko郾ie w stosunku do osi wjazdu, aby zabezpieczy wn皻rze fortu przed ewentualnym ra瞠niem pociskami. Data 1602, widniej帷a na portalu wej軼iowym fortu, odnosi si do prac ko鎍owych prowadzonych w forcie.

Dla os這ni璚ia fortu przed bezpo鈔ednim atakiem, wzniesiono wed逝g wskazówek w這skiego rzeczoznawcy Hieronima Ferrero w latach 1624-26 tzw. Szaniec Wschodni. Sk豉da si on z 5 bastionów ziemnych poprzedzonych fos. Analogiczny Szaniec Zachodni znajdowa si na drugim brzegu Wis造, naprzeciwko Twierdzy. Umocnienia obu sza鎍ów by造 stale rozbudowywane i uzupe軟iane w XVIII wieku.

Na lata 1657-58 przypada po陰czenie w jednolity system obronny fortyfikacji Twierdzy i systemu obronnego miasta. W okresie pruskim i wojen napoleo雟kich (1793-1914) umocnienia Twierdzy ulega造 dalszej modernizacji.

Po I wojnie 鈍iatowej Twierdza utraci豉 znaczenie militarne. W okresie mi璠zywojennym pe軟i豉 funkcj bazy klubów 瞠glarskich. W 1945 roku zosta豉 niemal doszcz皻nie zniszczona.

Od 1974 r. Twierdza Wis這uj軼ie jest w zarz康zie Muzeum Historycznego Miasta Gda雟ka. Od tego czasu trwaj prace ratownicze oraz badania archeologiczne, historyczne i konserwatorskie. Z tego powodu Twierdza dopuszczona jest do zwiedzania jedynie warunkowo. Mimo to, uwzgl璠niaj帷 wszelkie niedogodno軼i, warto zobaczy unikalny zabytek sztuki fortyfikacyjnej, gdzie wci捫 czytelne s wszystkie warstwy konserwatorskie dokumentuj帷e jej niezwyk陰 histori.

W Twierdzy Wis這uj軼ie, jak pozosta造ch Oddzia豉ch naszego Muzeum, obowi您uje zakaz wprowadzania i wnoszenia zwierz徠. Zakaz nie dotyczy psów przewodników.

 

Forty

26.10.2014